Banka e Shqipërisë ul normën bazë të interesit

Këshilli mbikëqyrës I Bankës së Shqipërisë ka ulur normën bazë të interest nga 4% në 3.75%. Në kombinim dhe me masat fiskale ky ndryshim pritet dhe kërkohet të ndikojë në rritjen e kreditimit të ekonomisë. Kjo rritje do të sjellë si pasojë shtimin e parasë në qarkullim. Nga shtimi I parasë në qarkullim mundësohet zhvlerësimi I lekut gjë që I bën më të lira e më konkurruese eksportet tona. Edhe inflacioni mund të rritet por kjo nuk përbën shqetësim sepse dhe tani ai është në vlera të ulëta si pasojë e tkurrjes së konsumit.

Guvernatori I Bankës së Shqipërisë, Ardian Fullani, në konferencën për shtyp të mbajtur me këtë rast ka theksuar se në vitin 2013 ekonomia shqiptare do të rritet me ritmet e vitit 2012.

Duhet theksuar se ndryshime ulëse të normës së interest janë bërë dhe në të kaluarën por ato nuk kanë pasur efektin e pritur në rritjen e kreditimit.

Banka e Shqipërisë do të publikojë informacion mbi shërbimet e bankave të nivelit të dytë

Rritja e shkallës së transparencës dhe informimit të publikut është një çështje e cila në vite ka pasur vëmendjen maksimale të Bankës së Shqipërisë. Kjo e fundit, e ka identifikuar transparencën si pjesë të prioriteteve të saj, veçanërisht gjatë procesit mbikëqyrës, si dhe ka ndarë vazhdimisht thirrjen, për ndërgjegjësim dhe për më shumë informim, jo vetëm me sistemin bankar por edhe me publikun e gjerë.

Si pjesë e kësaj strategjie, duke filluar që prej vitit 2007, janë ndërmarrë hapa konkretë që konsistonin jo vetëm në vlerësimin e bazës rregullative nё fuqi, por edhe në një proces mbikëqyrës intensiv dhe analiza paraprake, me qëllim reformimin dhe përmirësimin e standardeve të transparencës dhe të mbrojtjes së klientëve bankarë. Sa më lart, u diktua edhe nga stadi i zhvillimit të sistemit bankar. Rritja e kompleksitetit të produkteve dhe shërbimeve të ofruara, kërkoi ndërmarrjen nga ana e autoritetit mbikëqyrës të hapave cilësorë për rishikimin e kuadrit rregullativ që trajton çështje të transparencës dhe publikimit të informacionit, të përafruara me praktikat më të mira evropiane dhe parimet e Bazelit mbi disiplinën e tregut.

Në terma më konkretë, qasja e kujdesshme mbikëqyrëse si dhe analizat e sipërpërmendura, u materializuan në rishikimin e kuadrit rregullativ mbikëqyrës, përkatësisht me rregullore të cilat kanë në fokus rregullimin e procesit të transparencës së bankave dhe subjekteve të tjera financiare jobanka që operojnë në vend. Kështu, Banka e Shqipërisë me vendimin nr. 59, datë 29.08.2008; vendimin nr. 60 datë 29.08.2008; dhe nr. 05, datë 11.02.2009, të Këshillit Mbikëqyrës ka miratuar rregulloret: (1) “Mbi transparencën për produktet dhe shërbimet bankare e financiare”;  (2) “Për kërkesat minimale të publikimit të informacionit nga bankat dhe degët e bankave të huaja”; (3) “Për kredinë konsumatore dhe kredinë hipotekare për individët”, me objekt përkatësisht:

• përcaktimin e kërkesave mbi mënyrën dhe formën e dhënies së informacionit për klientët mbi produktet dhe shërbimet bankare e financiare të ofruara nga subjektet e kësaj rregulloreje, me qëllim sigurimin e transparencës dhe mbrojtjen e klientit;
• forcimin e disiplinës së tregut lidhur me rritjen e kërkesave për publikimin e informacionit mbi gjendjen financiare dhe profilin e rrezikut të bankave dhe degëve të bankave të huaja;
• përsosjen në vazhdimësi të rregullimit të transparencës ndaj individit në procesin e kreditimit, me qëllim përmbushjen e nevojave të tij për shërbime dhe mallra konsumi, si dhe për banim dhe përmirësim të këtyre kushteve.

Vijimësia e këtij procesi, lidhet me analizat e thelluara dhe më tej, me masat e ndërmarra nga Banka e Shqipërisë në shkurt të vitit 2011, në drejtim të vendosjes së çmimeve tavan për të gjitha transfertat në nisje në lekë në sistemet e pagesave AIPS dhe AECH dhe faktin që transfertat në mbërritje në lekë do të ishin pa komision. Ndërkohë, komisionet e transfertave në valutë rezultuan përgjithësisht në të njëjtat nivele me ato të grupeve bankare të vendeve të rajonit.

Më tej, procesi arriti pikën e tij kulmore në mars të vitit 2011. Të vetëdijshëm për kohën që do të kërkonte realizimi me sukses dhe për vështirësitë që mund të hasnim gjatë implementimit, ndërmorëm ndryshimet rregullative në lidhje me raportimin dhe publikimin e çmimeve të produkteve dhe shërbimeve bankare në faqen e internetit të Bankës së Shqipërisë.

Me vendimin nr. 14, datë 09.03.2011 të Këshillit Mbikёqyrёs, u miratuan disa ndryshime dhe shtesa nё rregulloren 59, datë 29.08.2008 “Mbi transparencën për produktet dhe shërbimet bankare e financiare”. Bëhet fjalë për ndryshimet e nenit 5, paragrafët 10 dhe 11, si më poshtë:

10. Banka paraqet pranë Bankës së Shqipërisë raporte në baza tremujore mbi normat e interesave për kreditë dhe depozitat dhe komisionet për produktet dhe shërbimet bankare dhe financiare që ajo i ofron klientëve. Këto raporte paraqiten brenda 15 (pesëmbëdhjetë) ditëve pas përfundimit të periudhës tremujore, sipas formës së raportimit të miratuar nga Banka e Shqipërisë.

11. Banka e Shqipërisë publikon në mënyrë të përmbledhur dhe krahasimore normat e interesave për kreditë dhe depozitat dhe komisionet për produktet dhe shërbimet bankare dhe financiare të raportuara për të gjitha subjektet.

Angazhimi i Bankës së Shqipёrisё nё standardizimin e raportimit të informacionit të sipërpërmendur ka qenë intensiv dhe teknikisht i vёshtirё, deri në finalizimin me sukses të tij. Procesi, i filluar nё muajin gusht 2011, ka kaluar nё disa stade të vlerësimit dhe rishikimit të formateve standarde, testimit të tyre, për t’u përmbyllur nё formën që ka aktualisht. Nё kёtё proces janë pёrfshirё mjetet dhe burimet njerëzore tё duhura, me qëllim realizimin e synimit të caktuar.

Këto raportime kanë për qëllim publikimin nga Banka e Shqipërisë të çmimeve që ofron sistemi bankar për produktet dhe shërbimet, dhe ka si synim krijimin e kushteve të favorshme që klientët të informohen dhe të orientohen me lehtësi drejt zgjedhjeve sa më të përshtatshme në përputhje me situatën e tyre financiare. Krijimi i një sistemi raportimi të standardizuar nga Banka e Shqipërisë do t’i japë mundësinë kujtdo që ta konsultojë, me qëllim zgjedhjen e bankës më të përshtatshme për kërkesat e tij.

Gjithashtu, impakti i këtij projekti nga njëra anë do të krijojë lehtësi për konsumatorin (individ ose biznes), dhe nga ana tjetër është pikërisht ky i fundit që me reagimet tij, pritet të ndikojë në rritjen e nivelit të konkurrencës në treg dhe t’i orientojë bankat drejt uljes së kostove të produkteve dhe shërbimeve që ofrojnë. Është e rëndësishme që klientët bankarë të jenë të informuar mbi të drejtat dhe detyrimet e tyre kundrejt bankave, ashtu sikurse edhe të drejtat e detyrimet e bankave kundrejt tyre, informacion i cili është i disponueshëm nëpërmjet platformës informuese dhe rregullative që Banka e Shqipërisë ka vënë në dispozicion.

Nga ana e saj, Banka e Shqipërisë ushtron një mbikëqyrje efektive që synon mbi të gjitha mbrojtjen e depozituesit dhe forcimin e besimit të publikut tek sistemi, duke nxitur disiplinën e tregut dhe transparencën e këtij të fundit, duke krijuar premisa për mbrojtjen e konsumatorit kur ky i fundit pozicionohet në rolin e klientit përdorues të shërbimeve dhe produkteve të sistemit bankar. Në funksion të sa më lart, kuadri rregullativ aktual i Bankës së Shqipërisë, përbën një rrjetë sigurie të prekshme për konsumatorin shqiptar. Për më tepër, ky kuadër i ndërthurur edhe me normat rregullative të strukturave përgjegjëse për mbrojtjen e konsumatorit si për shembull Komisioni i Mbrojtjes së Konsumatorit, përbën një instrument të plotë nё favor të konsumatorit.

Më në detaje, forma standarde e raportimit, e cila në periudhat në vijim do të jetë e aksesueshme nga publiku i gjerë, përmban 5 formularë të veçantë të ndarë sipas kategorive më poshtë:

1. “Komisionet për individë”, formular nё të cilin paraqiten kostot për produktet dhe shërbimet bankare më të zakonshme, për individët, nё 4 nga monedhat kryesore (Lek, Euro, USD dhe GBP);

2. “Komisionet për biznesin”, formular nё të cilin paraqiten kostot për produktet dhe shërbimet bankare më të zakonshme, për biznesin, nё 4 nga monedhat kryesore (Lek, Euro, USD dhe GBP);

3. “Normat e interesit”, formular nё të cilin paraqiten, normat e interesit për tipet e llogarive dhe depozitave më të zakonshme, si për individët ashtu edhe për biznesin, nё 4 nga monedhat kryesore (Lek, Euro, USD dhe GBP);

4. “Normat nominale dhe NEI individë”, formular nё të cilin paraqiten, normat e interesit nominale dhe norma efektive e interesit, për tipet më të zakonshme të kredive për individë, nё 4 nga monedhat kryesore (Lek, Euro, USD dhe GBP);

5. “Normat nominale dhe NEI biznes”, formular nё të cilin paraqiten, normat e interesit nominale dhe norma efektive e interesit, për tipet më të zakonshme të kredive për biznesin, nё 4 nga monedhat kryesore (Lek, Euro, USD dhe GBP).

Marrë nga faqja zyrtare e Bankës së Shqipërisë.

Indeksi I çmimeve të konsumit- Qershor 2012

Indeksi arriti nivelin 112.2% krahasuar me muajin bazë Dhjetor 2007. Ai shënoi një rënie prej 0.8% në krahasim me muajin e mëparshëm.

Grupi I ushqimeve dhe pijeve joalkolike pësoi një rënie prej 1.8% nga muaji I kaluar ku vlen të përmendet ulja prej 12.2% në nëngrupin e zarzavateve.

Grupi I veshjeve dhe këpucëve ka pësuar një rënie prej 0.4% kryesisht prej rënies së çmimit të veshjeve.

Grupi I Qerasë,lëndëve djegëse dhe energjisë ka pësuar një ulje prej 0.1% dhe transporti 0.9%.

Siç shihet dhe nga grafikuinflacioni vjetor është 2.2% duke hyrë në objektivin e Bankes së Shqipërisë që synon që inflacionin ta mbajë në nivelet 2-4%. Ky objektiv nuk ishte arritur nga nëntori. Ndërkohë që nga shkurti kur inflacioni vjetor kapi vlerën më të ulët prej 0.6%, ai është rritur.

Euro zhvlerësohet kundrejt lekut

Javen e kaluar euro ka pësuar një zhvlerësim të lehtë të kursit të këmbimit kundrejt lekut. Kështu, në fillim të javës një euro këmbehej me 138.02 lekë, ndërsa në fund të saj 137.97 lekë.

Shkaqet e këtij zhvlerësimi, që pritet të vazhdojë dhe në të ardhmen, janë kriza greke dhe ardhja e emigrantëve në këtë sezon vere. Kjo bën që kërkesa për lek të rritet gjë që bën që ai të vlerësohet.

Kurse dollari ka pësuar një vlerësim nga 109.21 në 111 lekë gjatë javës së kaluar. Kjo lidhet dhe me fuqizimin e tij në tregun ndërkombëtar dhe pritet që të vazhdojë të paktën gjatë gjithë verës duke arritur deri në 115 lekë.

Zhvlerësimi I euros do të ndikojë në rënien e çmimeve për importet ndërkohë që eksportet shtrenjtësohen. Kjo rënie çmimi do të lehtësojë dhe ata që kanë kredi në euro për të paguar.

Kursi i këmbimit: Euro zhvlerësohet kundrejt lekut

Euro ka rënë në nivelin më të ulët të këtij viti kundrejt lekut kur para pak ditësh u kuotua me 139.1 lek. Ndërkohë vlera e dollarit ka shkuar në rritje. Studiuesit shpjegojne se ky pozicion i valutave vjen kryesisht si shkak i lëvizjeve në tregun ndërkombëtar ku kriza greke ka çuar në një zhvlerësim të euros. Ata gjithashtu i këshillojnë ata që mund të kërkojnë përfitime nga këto luhatje të jenë të kujdesshëm pasi mund të ketë luhatje dhe në kahun e kundërt.

Qeveria shqiptare do te rishikojë buxhetin e shtetit

Siç duket ecuria e të ardhurave nuk është aq pozitive sa pritej. Këtë ka theksuar dhe ministri i Financave Ridvan Bode i cili ka konfirmuar mundësinë e rishikimit të buxhetit të shtetit për 6 mujorin e ardhshëm. Shkurtimet pritet të prekin kryesisht investimet në infrastrukturë, arsimin dhe shëndetësinë. Siç duket, ekonomia shqiptare nuk do ta arrijë objektivin e qeverisë për rritjen ekonomike. Qeveria e priste rritjen ekonomike në nivelin 4.3%.

Banka e Shqipërisë publikon raportin e politikës monetare për vitin 2012

Sipas këtij raporti problem paraqet inflacioni i ulët në masën 1.1%. Kjo normë është larg normës së kërkuar prej 3% që do të garantonte një rritje të mirë ekonomike. Pra kërkesa ende ndodhet në rënie.

Deficiti buxhetor nga 3.5% që ishte parashikuar ka arritur në 3.7%. Pra, të ardhurat kanë rënë dhe janë rritur shpenzimet.

Ndërkohë kostoja e punës ka rënë me 3.9% nga tremujori paraardhës dhe kjo rënie ka ardhur kryesisht nga rënia e pagave.
Ulja e normës bazë të interesit ka pasur më shumë ndikim në rënien e normave të depozitave, ndërsa ndikimi i saj në uljen e normave të huadhënies shtetërore dhe kreditimin ka qenë i kufizuar.